Meld u aan voor onze nieuwsbrief

4591.jpg
Landzicht biologisch groentenabonnement

Lezing Michiel Rietveld

LEZING:  HOUDEN VAN DE AARDE, door Michiel Rietveld

 

Maandagavond 23 mei 2011 organiseerden wij op onze boerderij een lezing. De lezing werd gegeven door Michiel Rietveld. De opkomst was boven verwachting, meer dan 100 personen. Wij, Mees en Ageeth, hebben beiden Michiel op verschillende momenten in ons leven leren kennen als een zeer bevlogen leraar, verteller en inspirator. Mees volgde in de tachtiger jaren een cursus over biologische landbouw aan de Kraaybeekerhof en wist mede door de inspiratie van Michiel zeker dat hij zijn bedrijf wilde omschakelen naar een biologisch bedrijf. Ageeth volgde twee jaar geleden de opleiding tuintherapie aan de Kraaybeekerhof en ontmoette daar Michiel, niet alleen als leraar biologische landbouw, maar ook voor de lessen bewustzijnsontwikkeling, biografische en levensloopvraagstukken, aardeontwikkeling en cultuurperioden en nog veel meer. Michiel heeft een boek geschreven wat dit jaar (2011)  is uitgegeven "Houden van de aarde". Uit dit boek blijkt Michiels liefde voor de aarde, zijn kennis over (biologische) landbouw, zijn lange termijnvisie wat betreft landbouw enz.

Hieronder het persoonlijke verslag van Nita van Veluw. Nita was één van de aanwezigen bij deze boeiende lezing, zij is abonnee van het eerste uur en inmiddels zelf met veel plezier aan het telen in haar moestuin.



´HOUDEN VAN DE AARDE`

De natuur geeft een bron aan inzicht voor menswaardig en duurzaam omgaan met de aarde, het milieu en met
jezelf (Michiel  Rietveld).

In mei was er een lezing van Michiel Rietveld op Boerderij Landzicht van Mees en Ageeth Visser in Strijen. Met meer dan honderd mensen zaten we daar in een grote landbouwschuur op een zomerse avond in De Hoeksche Waard. De antroposofische landbouwer presenteerde zijn kersverse boek Houden
van de aarde.
Ik was er bij en maakte notities om er over te schrijven.

Michiel Rietveld vertelde dat ´de landbouw van de toekomst´ de kennis en ervaring van de biologisch (dynamische) landbouw nodig zal hebben wil de aarde niet volledig uitgeput raken. Dat is de essentie van zijn verhaal. Maar, zo stelt Rietveld, veranderingen in de gangbare landbouw kunnen alleen worden gerealiseerd wanneer ´het individu´ bewust kiest voor het respectvol omgaan met de aarde. Bijvoorbeeld door het kopen van biologischevoeding maar ook door het creëren van ´lichtende cultuurplekken´ waar mensen komen om aan heelwording te werken.

Een product kopen is een productieproces steunen.

Volgens Rietveld heerst in onze huidige samenleving sterk de opvatting dat ´alles maakbaar is´.Ook in de landbouw is dit in alle heftigheid doorgedrongen. Vanaf 1900 deed de wetenschap ontdekkingen die de landbouw sterk heeft beïnvloed. Bijvoorbeeld het uitvinden van kunstmest, insecticiden en later het genetisch manipuleren van groenten. Rietveld benoemt dit als enorm knappe technieken om zoveel mogelijk van dezelfde groenten op alle grondsoorten
zo snel mogelijk op te laten groeien. Onze samenleving is primair gericht op het product. Als voorbeeld neemt hij de gangbare broccoli. Groot, groen en goedkoop, zo moet het in het groenteschap van de supermarkt komen te liggen.
Want dan alleen koopt de klant dit groene ´wonder´. Een product kopen is een productieproces steunen, zegt Rietveld. Het gevolg is: monocultuur, grote velden met een bepaalde plantensoort domineren het landschap in Nederland en
tal van andere landen op de wereld.  Om ziekten en plagen te bestrijden en groei te stimuleren worden kunstmatige
bestrijdingsmiddelen en meststoffen toegevoegd aan de plant en de aarde (ongeacht de grondsoort). Maar beseffen jullie, zegt Rietveld, dat 80 % van de broccoli uit jullie broccolitaart niet zou hebben bestaan als er niet kunstmatig
ingegrepen zou zijn in het groeiproces met kunstmatige bestrijdings -en groeimiddelen? Soms is de aarde zelfs niet meer nodig. Groenten, zoals komkommer, worden bijvoorbeeld op glaswol geteeld. Men voegt alle benodigde
stoffen kunstmatig toe zodat er toch een eindproduct ontstaat wat ´komkommer´ heet. De vraag is of deze groenten nog de kwaliteiten hebben die ze van de natuur uit in zich dragen. Volgens Rietveld ´kwijnt alles weg wat je niet verzorgt´ dus geen aandacht voor het proces geeft lege, energieloze broccoli zonder levenskracht.

Over de eigenheid van zand, leem en klei.

Met verbazing zie ik dat Michiel Rietveld een klomp klei in zijn hand neemt, deze hoog in de lucht houdt en er dan een hap van neemt. De aarde knarst tussen zijn tanden. ´Ik kan de kwaliteit proeven´ beweert hij, (hij liever dan ik…). Rietveld zegt dat elke grondsoort een eigenheid heeft. In Nederland heb je zand, leem of kleigronden. Wanneer je daar iets in wilt laten groeien moet je weten waaruit deze bestaat, hoeveel graniet, veldspaat of kwarts bevat deze grond. Dit bepaald welk gewas het beste past. Vervolgens kijk je wat deze grondsoort nodig heeft om vruchtbaar te zijn voor planten. Een zandgrond geeft groenten met heerlijke smaken maar er zit veel kwarts in wat moeilijk
vocht vasthoudt en droog is, volgens Rietveld. De kleigrond in Strijen echter (wat ooit de bodem van een zee was) houdt vocht goed vast en kan, mits luchtig gehouden, juist een grote opbrengst geven. Maar de klei blijf je altijd in de
groente proeven, zegt Rietveld (en slikt het laatst hapje aarde door). Belangrijk is: sluit als groenteteler aan bij de eigenheid van de aardesoort  en versterk de kwaliteiten door bijv. het toevoegen van natuurlijke stoffen als kompost, organische mest of kalk.

Wat vraag je aan een plant of wat vraag je van een plant.

Groeien is een proces, zegt Rietveld. Een plant is in essentie door de tijd heen in allerlei verschijningsvormen aanwezig, zaad, kiem, jong plantje, steel en blad, de groei van een bloem, dan de vrucht, tenslotte de pit, het zaad wat weer in de aarde komt.  Een kwartier na die hap aarde heeft Michiel Rietveld een kamilleplantje in zijn hand en houdt die vlak naast zijn oor. ´Wat heb jij nodig om te groeien?´vraagt hij aan het plantje. ´Hoe kan ik er voor zorgen dat jij je goed kunt ontwikkelen?´ Dat is de kern waar het om gaat in de biologische landbouw.
Met schrik denk ik aan de luizen in de tuinbonen van onze
eigen groentetuin. Mijn hoofdgedachte was toch, de tuinboom heeft luizen. Maar
eigenlijk moet de vraag dus zijn: “Wat heb ik nagelaten in de omgeving van de
tuinboon waardoor deze nu luizen heeft ?” ´Nou, water geven´ zegt Rietveld in de pauze tegen mij, ´want het is erg droog geweest´. Dan heeft de tuinboon met zijn sappige stengel te weinig vocht kunnen opnemen en wordt het sap geconcentreerder en dus zoeter en smakelijker voor de luizen. Als je veel water geeft wordt de stengel
wateriger en minder aantrekkelijk voor de luis. Dan krijgt het lieveheersbeestje meer kans om de luizen op te eten en zo zorg jij er dus voor dat die tuinboon ongestoord door kan groeien in zijn weg naar de vorming van de tuinboon. De
uitdaging is: hoe kunnen we het groeiproces ondersteunen zodat de tuinboon zijn zaden kan geven? Het resultaat van het proces hangt af van de zorg voor de omgeving, zijn milieu.

Individuele keuze en lichtende cultuurplekken

De mooiste verbinding die Rietveld volgens mij legt, is de samenhang tussen aarde (mineralen), planten, dieren en mensen. Het serieus nemen van die samenhang is nodig en essentieel wanneer het gaat om veranderingen in de toekomst van de landbouw. In het Mei/Juni nummer van het Bewustzijnsmagazine staat een prachtig artikel over Michiel Rietveld wat ik jullie kan aanraden om het eens te lezen. Hieronder een kort citaat hieruit.
Rietveld zegt hierin: Er zijn plekken nodig op aarde waar gewerkt wordt om de verbinding tussen aarde, planten, dieren en mensen te realiseren. Rietveld noemt dit werken aan heelwording. Hij zegt dat wij ons niet kunnen voorstellen hoe belangrijk het is voor de aarde-organismen dat er plekken zijn die liefdevol en in schoonheid ontwikkeld worden. ´Dus ook als je maar een halve hectare hebt, maak er een paradijsje van´ is zijn boodschap.
Rietveld heeft het gevoel dat er een splitsing gaat komen met aan de ene kant  een onvoorstelbaar
knappe vorm van een compleet vertechnologiseerde aardeverzorging en landbouw, waarin de mens nog nauwelijks een rol speelt, en een landbouw die voor heelheid gaat. Waar het ontdekken van de grote samenhang voorop staat en waar het bewustzijn kan ontstaan van de keuzemogelijkheid bij het kopen van een product. Het gaat om respect voor het wezen van aarde, plant, dier en mens en om dit in jezelf als kracht te ontwikkelen. Dus creëer deze lichtende cultuurplekken (hoe klein ook), ga er bouwen en ´zijn´.

Houden van de aarde en Boerderij Landzicht

Tot hier de kernpunten van de lezing. Nu kunnen jullie als lezers van dit artikel denken: nou fijn, interessant deze lezing, maar wat heeft dat met mij te maken? ´Houden van de aarde´ …  Al zou je het niet gelijk verwachten, maar ik
denk dat het alles met u en onze kinderen te maken heeft, met hoe wij leven. Ik leg een paar verbindingen. Het verklaart in eerste plaats waarom er in ons eigen huis aandacht is voor bijvoorbeeld ´duurzame´ materialen en voeding. Biologisch vruchtensap op tafel, natuurlak op de houten vloer en zorgen voor een goed geïsoleerd huis. Maar het geeft ook het belang aan van dat mooie kleine groentetuintje waar ik zo graag ben (dat is volgens mij toch ook een
klein lichtend cultuurplekje, wel ter grote van een postzegel, maar wat is het heerlijk om daar te ´zijn´).Verder zijn wij verantwoordelijk voor het voedsel wat wij eten en wat wij aanbieden aan onze kinderen. Wij zijn zelf het grote voorbeeld voor onze kinderen, toch? Rietveld stelt: Een product kopen is een productieproces steunen. Een dag later hoor ik deze opmerking weer in mijn hoofd klinken wanneer ik als moeder bij de lokale supermarkt kan kiezen tussen
die iets duurdere biologische appels en die grote zak goedkope appels gekweekt in Spanje. Dan stijgen er een aantal vraagtekens boven mijn hoofd. Enerzijds denk ik´niet te ver doordrijven en doe niet zo moeilijk... en koop die grote
zak´! Anderzijds sta ik ook wel achter de stelling dat ik zelf ook het productieproces steun door wat ik koop en ben bereid om ook een concrete stap zetten, zoveel ik kan dan: dus minder appels voor meer geld (of toch maar dat
biologisch groenteabonnement eens proberen!) en de boodschap naar mijn kinderen dat de appel veel beter kan worden afgekloven en dat het klokhuis ook gegeten kan worden want die appel heeft zijn tijd en proces nodig gehad om te groeien. En dan als laatste zie ik verband tussen de vraag die Rietveld aan de kamilleplant stelt : Wat heeft de 
kamille nodig om tot bloei te komen? Die vraag kunnen we ook aan onszelf of aan onze kinderen stellen, het is in mijn opvatting een kernvraag van het leven en van de opvoeding: wat heeft ik, de mens of dit kind nodig om te kunnen groeien, te kunnen ontwikkelen om tenslotte te kunnen komen tot hetgeen ik, de mens, het kind wezenlijk ben/is……?

Door Nita van Veluw.

Vorige pagina

Privacy statement
Powered by HVMP Internet Marketing
Vormgeving en illustraties: Janna Kool

Akkoord
Wij gebruiken cookies om de ervaring op onze website te verbeteren, statistieken bij te houden en je toegang te geven tot onze social media.
Door gebruik te maken van deze website of door op akkoord te drukken, ga je akkoord met ons cookiebeleid. Je kan cookies ook niet accepteren.